Μαρτυρία: Ο ΕΛΑΣ και το Μακεδονικό το 1943

Μέσα από τα μάτια του Βρετανού αξιωματικού συνδέσμου Νίκολας Χάμμοντ

Ο Νίκολας Χάμμοντ

Ο Νίκολας Χάμμοντ υπήρξε ως γνωστόν διακεκριμένος ακαδημαϊκός Ιστορικός και Αρχαιολόγος που ασχολήθηκε διεξοδικά με την Μακεδονία στην αρχαιότητα. Φιλέλληνας που υποστήριξε -όντας σοβαρός επιστήμονας- την ελληνικότητα της Μακεδονίας. 

Η δήλωσή του ήταν χαρακτηριστική: «Τυχόν αναγνώριση της Δημοκρατίας των Σκοπίων με το όνομα «Μακεδονία», θα αποτελούσε επιβράβευση μιας προσπάθειας παραποίησης της πραγματικότητας και βιασμό της ιστορικής αλήθειας»

Σήμερα το θέμα έχει ξαναέλθει στο προσκήνιο με της περιβόητη συμφωνία των Πρεσπών. Η θέση της παρούσας συγκυβέρνησης είναι πως η συμφωνία αυτή εξυπηρετεί την Ελλάδα και την «ελληνικότητα της αρχαίας Μακεδονίας». Οι γείτονες ωστόσο ήδη αυτοαποκαλούνται «Μακεδόνες» και όχι «Βορειομακεδόνες»… 

Παρόλα αυτά, πολύ πρόσφατα ο Έλληνας πρωθυπουργός δήλωσε σε συγκέντρωση του κόμματός του:  «Δεν πουλάει η Αριστερά τη Μακεδονία. Σώζει η Αριστερά τη πολιτισμική και ιστορική κληρονομιά της ελληνικής Μακεδονίας. Αυτό κάνει η Αριστερά με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Δεν θα επιτρέψουμε λοιπόν σε κανέναν έμπορο της πατρίδας, να κουνάει το δάχτυλο στην παράταξη της Αριστεράς. Αρκετά με τους κερδοσκόπους του μίσους».

Η ανιστόρητη αυτή άποψη δεν χρειάζεται καν σχολιασμό. Τα επίσημα κείμενα του ΚΚΕ και οι αποφάσεις του-που αποτελούν την διαχρονική θέση της αριστεράς-  ήδη κάνουν λόγο για ανεξάρτητη Μακεδονία και Θράκη από τα μέσα της δεκαετίας του 1920. Ποια ήταν όμως η στάση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, που συνεχώς επικαλείται η σημερινή κυβέρνηση, για τη Μακεδονία; Μια ερμηνεία, βασισμένη σε γεγονότα και πηγές, έχουμε κάνει στο παρελθόν. 

Στο παρόν άρθρο θα παραθέσουμε την μαρτυρία του Χάμμοντ που τον Φεβρουάριο του 1943 στάλθηκε στην Ελλάδα, αρχικά στη Θεσσαλία και από τον Μάιο στη Μακεδονία, σαν αξιωματικός σύνδεσμος του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής με τον ΕΛΑΣ. Σκοπός της αποστολής του ήταν να διαπιστώσει τη δυναμική του ΕΛΑΣ σαν αντιστασιακού στρατού. Ο ίδιος όπως γράφει στο βιβλίο του «Με τους αντάρτες 1943-’44», Ελληνική Ευρωεκδοτική, διαπίστωσε πως το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ είχε ως σκοπό την απόκτηση της πολιτικής εξουσίας και βάσει αυτού του στόχου καθοριζόταν και η συνεισφορά του στο αντάρτικο. Τα συμπεράσματα αυτά επιβεβαίωναν τις εκθέσεις του Μάγιερς, αρχηγού της ΒΣΑ, που δεν ήταν αρεστές στο Κάιρο σε ορισμένα σημαίνοντα  στελέχη της SOE. Ιδιαίτερη σημασία όμως έχει η μαρτυρία του για τη θέση της αριστεράς στο Μακεδονικό (ο.π., σ. 80-81):

«Όταν πρωτοβρέθηκα στη Μακεδονία η γραμμή του ΕΑΜ ήταν ότι οι Αλβανοί, οι Γιουγκοσλάβοι κ’ οι Βούλγαροι ήταν αδελφοί με τους Έλληνες, κι ότι κι εκείνοι, όπως οι Έλληνες στο παρελθόν, είχαν παραστρατήσει κάτω απ’ την επιρροή φασιστικών ή βασιλικών καθεστώτων. Όταν θα έσπαζαν τα δεσμά τους και θα δέχονταν την αρχηγία των αντιστασιακών κινημάτων, θα αποδείκνυαν ότι είναι πραγματικοί αδελφοί και θα δημιουργούσαν μια Βαλκανική Ένωση.

Αυτή η αφελής προπαγάνδα ξεπήδησε από την ελπίδα ότι με την εγκαθίδρυση συγγενικών καθεστώτων θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια Βαλκανική Ένωση που θα βασιζόταν στην Κομμουνιστική Διεθνή. Γι’ αυτό αντιδρούσαν τόσο οι αρχηγοί της ΥΒΕ (Υπερασπισταί Βορείου Ελλάδος), που πίστευαν ότι το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ήθελε να προδώσει τη Βόρεια Ελλάδα παραχωρώντας την στους Ρώσους. Εκείνη την εποχή, η ΥΒΕ είχε δίκιο. Το ρωσικό σχέδιο για τα Βαλκάνια ήταν να δημιουργηθεί μια Σοβιετική Δημοκρατία της Μακεδονίας σε βάρος του εθνικού εδάφους της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας, και λιγότερο της Αλβανίας και της Βουλγαρίας. Το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ το είχε υποστηρίξει.

Μερικές ενδείξεις για το ρωσικό σχέδιο φάνηκαν το Μάιο. Τότε μια ομάδα από Γιουγκοσλάβους αντάρτες είχε καταφύγει κοντά στη Φλώρινα φορώντας το κόκκινο άστρο στο καπέλο τους και μια σημαία στα μανίκια τους. Όταν περιέγραψα τη σημαία στο Κάιρο και ρώτησα τι αντιπροσώπευε, μου είπαν ότι ήταν η σημαία της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης, ενός κινήματος για αυτόνομο μακεδονικό κράτος. Ο ΕΛΑΣ είχε ένα εθνικό σύμβολο στα καπέλα του, δηλαδή τα ελληνικά αρχικά ΕΛΑΣ, που σήμαιναν Εθνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός. Έγινε όμως μια συμφωνία, κι έτσι τα αρχικά και η σημαία εξαφανίστηκαν. Οι δύο ομάδες ανταρτών εμφανίζοντας σαν αδερφές κάτω απ’ το πεντάγωνο κόκκινο ρωσικό αστέρι.

Η πολιτική του ΕΛΑΣ απέναντι στους Κομιτατζήδες και η στρατολόγηση αντρών απ’ τα βουλγαρόφωνα χωριά σκόπευε να ενισχύσει το αίσθημα της αδελφοσύνης. Αλλά τον Ιούλιο, ο ΕΛΑΣ συνειδητοποίησε ότι η ανοιχτή διακήρυξη αυτής της πολιτικής απομάκραινε πολλούς Έλληνες απ’ τη Μακεδονία και ιδίως απ’ τη Θεσσαλονίκη, που ήταν γεμάτη πρόσφυγες απ΄την ελληνική Θράκη που ήρθαν για να ξεφύγουν απ΄τη βουλγαρική κατοχή. Για μερικούς μήνες, δεν ξανακούσαμε τίποτα για τη βαλκανική αδελφότητα»

     

Advertisements

Τα Δεκεμβριανά του 1944 και η θυσία των Εθνικών Δυνάμεων

Στη μνήμη των ηρωικών πεσόντων της Χωροφυλακής, Αστ.Πόλεων &  Εν. Δυνάμεων. 

Στις αρχές Δεκεμβρίου του 1944, σχεδόν δύο μήνες μετά από την απομάκρυνση των γερμανικών δυνάμεων Κατοχής, η πατρίδα μας έζησε μια μεγάλη τραγωδία. Αιτία της τραγωδίας ήταν η αδιαλλαξία της ηγεσίας του Κ.Κ.Ε. (Ε.Α.Μ.-ΕΛΑΣ) και η εμμονή για κατάληψη της εξουσίας. Εκείνο το Δεκέμβριο του ’44, το Κ.Κ.Ε. εξαπέλυσε ένα στασιαστικό κίνημα, εναντίον της Νόμιμης Κυβερνήσεως με Πρωθυπουργό τον Γεώργιο Παπανδρέου που ως στόχο είχε την εγκαθίδρυση ολοκληρωτικού κομμουνιστικού καθεστώτος. Συνέχεια

Μια απάντηση στον «Ιό» της «Ελευθεροτυπίας» που δεν δημοσιεύτηκε ποτέ…

 

Του Σπύρου Α. Θεοδωρόπουλου, συνταξιούχου καθηγητή Μέσης Εκπαίδευσης

 

 

elef8erotypia_1

 

Στις 4.4.2010, είχα στείλει στον αλήστου μνήμης «Ιό» τής -επίσης αλήστου μνήμης- «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ», μιαν απάντηση για το δηλητηριώδες δημοσίευμά του «Ο στρατός – φάντασμα της εθνικοφροσύνης» (http://www.enet.gr/…)
Η απάντησή μου εκείνη, δημοκρατικότατα βεβαίως, δεν δημοσιεύτηκε ποτέ.
Δεν έλαβα ούτε καν μια ολιγόλογη, τυπική, απορριπτική απάντηση…
Διαβάστε, παρακαλώ, το κείμενο που ακολουθεί, και θα καταλάβετε περί τίνος πρόκειται.
Παραθέτω εδώ το κείμενο της επιστολής – απάντησής μου εκείνης:

4 Απριλίου 2010
Με μάλλον αδικαιολόγητη αργοπορία, (κόντεψε να κλείσει χρόνος….), διάβασα προ καιρού τον πολύ ενδιαφέροντα «Ιό» τής 17ης Μαΐου 2009.
Κάλλιο αργά παρά ποτέ θα μου πείτε…

Συνέχεια

Βιβλιοπαρουσίαση: «Η μάχη του Μαντζικέρτ και οι συνέπειές της στη Βυζαντινή αυτοκρατορία»

 

 

Το πόνημα του Σωτήριου Λέκκα «Η μάχη του Μαντζικέρτ και οι συνέπειές της στη Βυζαντινή αυτοκρατορία» αποτελεί επεξεργασμένη έκδοση της μεταπτυχιακής εργασίας του συγγραφέα. Διαβάζοντας κανείς το κείμενο αντιλαμβάνεται την έκδηλη πίστη του συγγραφέα πως όλα τα δεινά που βιώνει ο Ελληνισμός σήμερα ξεκινούν από τη μάχη αυτή. Στο πρώτο κεφάλαιο, ο κύριος Λέκκας κάνει μια συνοπτική αναφορά στις πηγές που επέλεξε να χρησιμοποιήσει, οι οποίες είναι συνολικά 26 και χωρίζονται σε δυτικές, ανατολικές, βυζαντινές και μουσουλμανικές. Συνέχεια

Γράμμος και Βίτσι, ορόσημα εθνικού προσανατολισμού

 

 

του Αντιστράτηγου ε.α. και ιστορικού συγγραφέα

Γεωργίου Τζουβαλά

 

Τέτοιες ημέρες που θρηνούμε μία εκατοντάδα αθώων θυμάτων, που τα στρατεύματα του Αττίλα έχουν θρονιαστεί στη μισή Κύπρο και κάθε τόσο απειλούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της νήσου και που η ανεργία και άλλα δεινά ταλανίζουν την πατρίδα μας, αναποδογυρίζονται οι μνήμες και ανατρέχουμε στο χρησμό της Πυθίας που παρομοιάζει την πατρίδα μας με ασκό κλυδωνιζόμενο αλλά μηδέποτε βυθιζόμενο. Μια από τις πολλές εικόνες του Ασκού, που φέρει την επιγραφή Γράμμος-Βίτσι σκέφτηκα να επαναφέρω στη μνήμη των αναγνωστών, σαν μια μορφή θυμιάματος υπέρ των πεσόντων και αγωνισθέντων για την ελευθερία και την ανεξαρτησία μας κατά τη δεκαετία 1940-1949.Με αδυνατισμένο το φως μου και το μυαλό να λειτουργεί για να βασανίζομαι, με όσα μπορώ να βλέπω και να ακούω, θα προσπαθήσω να γράψω κάτι που θεωρώ χρήσιμο για την επέτειο της νίκης του Γράμμου-Βίτσι, που έδωσε τέλος σε μία συμφορά. Συνέχεια

Το έπος του Αλκαζάρ

του Κωνσταντίνου Τσοπάνη

Δρος Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θρησκειών

 

Ουδέν Νεώτερον από το Αλκαζάρ, αφίσα της ταινίας που παρουσιάζει το Έπος του Αλκαζάρ.

 

 

Κτισμένο τη ρωμαϊκή εποχή στην κορυφή του γρανιτένιου λόφου που δεσπόζει του Τολέδο, της μεσαιωνικής πρωτεύουσας της Ισπανίας, το Αλκαζάρ, ένα βαρύ φρούριο με τέσσερις πύργους, χρησιμοποιήθηκε  κατά τη μακραίωνη στρατιωτική ιστορία του πολλές φορές για αμυντικούς σκοπούς, όπως μαρτυρεί και το όνομά του (οι Ισπανοί ονόμαζαν «Αλκαζάρ» τα φρούριά τους), και είχε κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας του πολλαπλές χρήσεις. Χρησιμοποιήθηκε για φρούριο τόσο από τους Ρωμαίους στρατηγούς και μετέπειτα από τους Άραβες χαλίφες της Κόρδοβας (711-1085), όσο και από τους Ισπανούς βασιλείς, που του έδωσαν τη σημερινή τετραγωνική μορφή του με τους τέσσερις πύργους στις γωνίες. Λόγω της πολύ ισχυρής κατασκευής του άντεξε στις επιθέσεις των εκάστοτε εχθρών και πολιορκητών που θέλησαν να το εκπορθήσουν, όσο και σε εκείνες του πανδαμάτορος χρόνου. Το 1847 στέγασε τη Στρατιωτική Ακαδημία Πεζικού της Ισπανίας. Η μοίρα όμως του επεφύλασσε άλλη μια περιπέτεια, η οποία έμελλε να είναι το «κύκνειο άσμα» του και αυτή που θα έγραφε το όνομά του στην Ιστορία με χρυσά γράμματα αφού την τελευταία του ιδιότητα έμελλε να προσθέσει νέες σελίδες στην Ιστορία όταν τον Ιούλιο του 1936, όπως ήδη αναφέραμε, μια χούφτα αξιωματικοί και άλλοι τόσοι μαθητές αποφάσισαν να υπερασπισθούν πίσω από τα βαριά του τείχη την τιμή των όπλων τους αψηφώντας τον θάνατο. Συνέχεια

1943: η αριστερά και η Μακεδονία

 

 

Με αφορμή την προβληματική -από όλες τις απόψεις-συμφωνία του Ζάεφ και της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και την παραχώρηση του ονόματος της Μακεδονίας θεωρούμε ωφέλιμη μια αναδρομή στο παρελθόν και ιδίως στη θέση του ΚΚΕ-ΕΑΜ-ΕΛΑΣ το 1943 για τη Μακεδονία. 

Η συμφωνία ίδρυσης «Κοινού Βαλκανικού Στρατηγείου Ανταρτών», η συμφωνία Τέμπο – Τηλέμαχου Βερβέρη για «απελευθέρωση της Μακεδονίας» και οι λόγοι μη εφαρμογής της συμφωνίας.

Συνέχεια