ΕΚΚΑ – 5/42 ΣΕ, η ιστορία της οργάνωσης

         Η Εθνική και Κοινωνική Απελευθέρωση (ΕΚΚΑ) ιδρύθηκε το φθινόπωρο του 1942,  από τον πολιτικό Γεώργιο Καρτάλη, τους απότακτους αξιωματικούς του κινήματος του 1935 Δημήτριο Ψαρρό και Ευρυπίδη Μπακιρτζή και τον δικηγόρο Καψαλόπουλο. Αποτέλεσε την τρίτη μεγαλύτερη αντιστασιακή δύναμη του Ελληνικού αντάρτικου. Το πρόγραμμά της ήταν ριζοσπαστικό και σοσιαλδημοκρατικό και ανέφερε μεταξύ άλλων: «Η μεταπολεμική Ελλάδα, εξελιγμένη και έτοιμη ιστορικά, πρέπει να ιδρύση ολοκληρωμένη Λαοκρατούμενη Δημοκρατία. Αυτό θα είναι το πολίτευμά της. Με Λαοκρατούμενη Δημοκρατία μόνον, θα μπορέση να γονιμοποιήση τις θυσίες της και να υψωθή σε κοινωνική προέλαση και πολιτισμό αντάξιο των άθλων της και της φυλετικής της ιστορίας…» (1). Το πολιτικό της πρόγραμμα ήταν όμοιο σε μεγάλο βαθμό μ’ αυτό του ΕΔΕΣ. Ωστόσο, ο Καρτάλης δεν είχε εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του Ναπολέοντα Ζέρβα, την εποχή εκείνη, γι΄αυτό και δεν προχώρησε σε ενοποίηση των δύο οργανώσεων. Μάλιστα μέχρι την άνοιξη του 1943 ο Καρτάλης ήταν «εχθρικός» απέναντι στον ΕΔΕΣ και απόλυτα φιλικός με το ΕΑΜ. Ο Ντέιβιντ Ουάλλας στην απόρρητη έκθεσή του, αναφερόμενος σε μία συζήτησή του με τον Καρτάλη περιγράφει τις πολιτικές θέσεις της ΕΚΚΑ: » α. Η ΕΚΚΑ ζητάει ριζοσπαστική κοινωνική μεταρρύθμιση, β. Είναι αντίθετη προς τον βασιλέα, διότι θεωρεί την παρουσία του ασυμβίβαστη με τα αμέσως προηγούμενα, ενώ στην Ελλάδα δεν υφίσταται παράδοση απολιτικής συνταγματικής μοναρχίας, κατά το αγγλικό πρότυπο, γ. Θεωρεί τους κομμουνιστές και τους Σλάβους ως τους δύο μέγιστους κινδύνους για την Ελλάδα, δ. Το ΕΑΜ, με την παμβαλκανική του πολιτική, διευκολύνει την κομμουνιστική και σλαβική διείσδυση στην Ελλάδα, και ε. Κατόπιν αυτού, στη χειρότερη περίπτωση η ΕΚΚΑ θα αποδεχθεί τον βασιλέα, εάν τούτο αποτελέσει τον ελάχιστο όρο για τη βρετανική προστασία της Ελλάδος έναντι των παραπάνω πρωταρχικών κινδύνων» (2).

         Σχετικά με την ανταρτική δράση της οργάνωσης θα πρέπει να αναφέρουμε ότι αυτή έλαβε χώρα με την ονομασία 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων, υπό την διοίκηση του Δημητρίου Ψαρρού, με έδρα την κεντρική Ρούμελη. Στα μέρη αυτά προυπήρχε η οργάνωση ΕΑΣ (Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός) υπό την διοίκηση των αξιωματικών Καϊμάρα, Κούτρα και Ντούρου. Τέλη Μαΐου του 1942 ήρθε σε επαφή με την ΕΚΚΑ στην Αθήνα και εντάχθηκε σ΄αυτή. Έτσι τον Απρίλιο του ’43, ο Ψαρρός ξεκίνησε την αντιστασιακή δράση του συντάγματος του. Το 5/42 ΣΕ πήρε την ονομασία του τιμητικά από το τμήμα του 5/42 Συντάγματος Λαμίας που πήρε μέρος στους Βαλκανικούς 1912-13, στην Μικρασιατική εκστρατεία το ’22 αλλά και στο έπος της Βορείου Ηπείρου το 1940. Ο όρκος για την ένταξη στη δύναμη του Ψαρρού ήταν: «Ορκίζομαι να φυλάττω πίστιν εις την Πατρίδα, να αγωνιστώ μέχρι της τελευταίας ρανίδος του αίματός μου δια την εκδίωξιν του Κατακτητού, να θεωρώ αδελφόν μου και να συντρέχω κάθε Έλληνα, σε οποιανδήποτε οργάνωση και αν ανήκει, αρκεί να πολεμά τον Κατακτητή» (3). Η ύπαρξη όμως του Ψαρρού σε έδαφος που προϋπήρχε το ΕΑΜ και μάλιστα οργανωμένο, αποτελούσε εμπόδιο αν όχι πρόκληση για το τελευταίο. Ούτε ο χαρακτήρας του Ψαρρού και ο πόλεμος κατά του κατακτητή, ούτε ο ειλικρινής πατριωτικός όρκος του 5/42 φαίνεται ότι συγκίνησαν το ΕΑΜ Ρούμελης. Άλλωστε, οι διαταγές του ΚΚΕ ήταν ξεκάθαρες, προσάρτηση έστω και με τη βία ή αφοπλισμός-διάλυση. Έτσι αφού απέτυχε να απορροφήσει τον Ψαρρό με στρατηγική που ακολούθησε στην περίπτωση Σαράφη, άρχισε την προπαγάνδα, προσπαθώντας να πείσει λαό και Βρετανούς ότι η ΕΚΚΑ ήταν «πεμπτοφαλαγγίτικη οργάνωση» (4). Κατόπιν από τα λόγια πέρασε στις πράξεις και με δόλο αφόπλισε την 12η Μαίου 1943 τις δυνάμεις του Ψαρρού. Ήταν η πρώτη φορά. Ο Άρης Βελουχιώτης ενώ είχε συμφωνήσει με τον Ψαρρό το πρωί της ίδιας ημέρας τη κοινή δράση κατά των Ιταλικών επιθέσεων, το βράδυ αφόπλιζε με πενταπλάσιες δυνάμεις τους άνδρες του 5/42 και έστειλε τελεσίγραφο στον αρχηγό του να διαλύσει το σύνταγμά του , «διαφορετικά θα κοκκίνιζαν τα νερά του Μόρνου από τη σφαγή» (5). Ο Στέφανος Σαράφης μεταπελευθερωτικά έγραψε για το παραπάνω περιστατικό: «Ζητήσαμε εξήγηση για τον αφοπλισμό του τμήματος Ψαρρού, που ήταν αντίθετος με τις οδηγίες της Κεντρικής Επιτροπής του ΕΛΑΣ. Οι εξηγήσεις που μας έδωσε (ο Άρης Βελουχιώτης), ότι ο αφοπλισμός έγινε ύστερα από οδηγίες της Κεντρικής Επιτροπής του ΕΑΜ, που μεταβίβασε προφορικά ο καπετάνιος Αττικοβοιωτίας Ορέστης, δεν κρίθηκαν σωστές και αποφασίσθηκε να κληθή ο συνταγματάρχης Ψαρρός να συνεννοηθούμε και να λύσουμε την διαφορά» (6). Πράγματι για την επίθεση ευθυνόταν ο Καπετάν Ορέστης, ήτοι Ανδρέας Μούντριχας. Ο καπετάνιος Αττικοβοιωτίας μετά από όλα αυτά έστειλε επιστολή με ημερομηνία 28/5/1943, προς την Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ, και αναλάμβανε την ευθύνη της επίθεσης: «Πρίν ένα μήνα, όταν είχα κληθή στην Αθήνα για την δράση του αρχηγείου Αττικοβοιωτίας, μου ανελύθη η κομματική γραμμή ως πρός την στάση μας έναντι των νέων έξω του ΕΑΜ συγκροτουμένων ομάδων καθ’ όλην την Στερεάν. Όπως κατάλαβα, εμείς εφ’ όσον κυριαρχούμεν και όπου κυριαρχούμεν δεν θα επιτρέψωμεν συγκρότηση και δράση ομάδων έξω από τον ΕΛΑΣ. Όποιος θέλει, να ρθη μέσα στον ΕΛΑΣ. Σ’ αυτό το σημείο πρέπει να πεισθή. Έχοντας αυτή την εντολήν υπ’ όψιν μου όταν έφθασα με το αρχηγείο στη Γκιώνα, όπου ο συνταγματάρχης Ψαρρός είχε την έδρα του και επίσης ο Άρης, είπα στον Άρη, ό,τι ακριβώς πιο πάνω γράφω για την αντιμετώπιση των ξένων ομάδων. Η οργάνωσι Ψαρρού είχε αρχίσει να γίνεται σοβαρά επικίνδυνη και ο σ. Άρης, ύστερα απ’ ό,τι του είπα, απεφάσισε την διάλυση του συγκροτήματος Ψαρρού. Για την ενέργεια αυτή είμαι πέρα για πέρα υπεύθυνος. Όταν σε λίγες ημέρες έφθασαν επάνω ο σ. Βασίλης (ο Τζήμας) και ο συντ/ρχης Σαράφης, σε συνέλευσι μας ανεκοινώθη ως πρός την υπογραφή συμφωνητικού της Κ.Ε. της ΕΛΑΣ και του Επιτελείου Μέσης Ανατολής. Όπως τίθενται τα πράγματα με το συμφωνητικό και όπως τα ανέπτυξε ο εκπρόσωπος της Κ.Ε., η γραμμή την οποίαν εγώ έφερα, δεν έπρεπε να ακολουθηθή…» (7). Βέβαια η συνέχεια της στάσης του ΕΛΑΣ απέναντι στον Ψαρρό αποδεικνύει ξεκάθαρα σήμερα, ότι δεν υπήρξε λάθος ενός καπετάνιου αλλά ξεκάθαρη κομματική γραμμή.
Και ενώ ο ΕΛΑΣ αποκατέστησε την διάλυση του 5/42, επιστρέφοντας πίσω τον οπλισμό που του αφαίρεσε, θέλοντας να αποδείξει έτσι το «λάθος» του Καπετάνιου Αττικοβοιωτίας, τέλη Ιουνίου το αφοπλίζει για δεύτερη φορά. Αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνη τη χρονική περίοδο οι τρεις μεγάλες αντιστασιακές οργανώσεις μαζί με τη Βρετανική αποστολή είχαν σχεδόν συμφωνήσει στις λεπτομέρειες για την ίδρυση Κοινού Γενικού Αρχηγείου! Άλλη μία απόδειξη δυστυχώς, ότι το ΕΑΜ δεν τιμούσε τις αποφάσεις που υπέγραφε. Στις 22 Ιουνίου, ισχυρές δυνάμεις του ΕΛΑΣ επιτέθηκαν πάλι χωρίς λόγο στο 5/42 ΣΕ. Επικεφαλής της δύναμης του ΕΛΑΣ ήταν ο Καπετάν Φώτης Βερμαίος. Τη διαταγή είχε δώσει ο ταγματάρχης Ευστάθιος Ζούλας. Η αντίδραση του υπεύθυνου του ΚΚΕ, Ορφέα Βλαχόπουλου ήταν έντονη. Ίσως όμως δεν ήταν ειλικρινής. Ο Ζούλας δεν αρνήθηκε ποτέ ότι εξέδωσε την διαταγή. Ο Σόλωνας Γρηγοριάδης έγραψε: «Ο Ζούλας ουδέποτε τιμωρήθηκε για εκείνη την αυθαιρεσία του. Ίσως όμως αυτό να οφειλόταν στο γεγονός ότι πάντα στο ΚΚΕ υπήρχε τάση να συγχωρούνται οι αριστερές παρεκκλίσεις, ποτέ όμως οι δεξιές…» (8). Η δεύτερη διάλυση προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη αντίδραση και στη Συμμαχική αποστολή. Ο Έντυ Μάγιερς επίσπευσε τις διαδικασίες και μέσα στον Ιούλιο υπεγράφη το συμφωνητικό μεταξύ ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ-ΕΚΚΑ και Βρετανών. Παράλληλα το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ εξέδωσε νέα διαταγή που ανέφερε ό,τι αναγνώριζε το σφάλμα του για την αδικαιολόγητη επίθεσή του εναντίον του 5/42 ΣΕ. Τα πράγματα όμως χειροτέρεψαν στις αρχές Οκτωβρίου, όταν ο ΕΛΑΣ εξαπέλυσε εμφύλιο πόλεμο πρός όλους όσους αντιστρατεύονταν τους σκοπούς του. Πανίσχυρος μετά τον αφοπλισμό της Πινερόλο, στράφηκε κατά του ΕΔΕΣ που αποτελούσε ουσιαστικά τον μοναδικό υπολογήσιμο αντίπαλο, στο εγχώριο σκηνικό. Βεβαίως σε καλύτερη θέση δεν θα μπορούσε να είναι η ΕΚΚΑ. Οι πιέσεις να ενσωματωθεί στο ΕΑΜ ήταν αφόρητες. Ο Ψαρρός, παρά τις συμβουλές του Μπακιρτζή, δεν ήθελε να ενσωματωθεί στο ΕΑΜ και δεν το έπραξε. Δέχτηκε, ωστόσο, αναγκαστικά μια ουδετερότητα, στη σύγκρουση ΕΛΑΣ-ΕΟΕΑ. Ο Κομνηνός Πυρομάγλου, έγραψε για το γεγονός αυτό: «Τον Οκτώβριον του 1943, ο ΕΛΑΣ θα διαλύση τας ομάδας του ΕΔΕΣ εις όλην την Στερεάν Ελλάδα και τη δυτικήν Θεσσαλίαν διά να στραφή εναντίον της Ηπείρου. Θα προσπαθήση να παρασύρη την ΕΚΚΑ εις την εμφύλιον αυτήν σύγκρουσιν, αλλά δεν θα το κατορθώση. Θα καταβάλη προσπαθείας να περιλάβη τα τμηματά της εις τους κόλπους του» (9). Δεν δέχτηκε να ενσωματωθεί στον ΕΛΑΣ, αλλά υιοθέτησε τη στάση ευμενής ουδετερότητας, όπως ανέφερα λίγο πιο πάνω. Και για να αποφύγει την διάλυση από τον ΕΛΑΣ, εξέδωσε την εξής ανακοίνωση: «Ατυχώς, ο ΕΔΕΣ, όπως επίσης καταγγέλει η επιτροπή ΕΑΜ Στερεάς, προδίδει τον αγώνα συνεργασίας ακόμη και με τους Γερμανούς και στρέφει τα όπλα εναντίον γενναίων αδελφών μας που υπερασπίζουν την τιμήν της Ελλάδος. Εμπρός σ’ αυτήν την αντεθνική προσπάθεια το στρατηγείο ΕΚΚΑ Ρούμελης δηλώνει ότι στιγματίζει την προδοτική αυτή κίνησι και τάσσεται ανεπιφύλακτα δίπλα στις φάλαγγες των αγωνιστών Ελλήνων. Και τη στιγμή αυτή που η εθνική ψυχή συγκλονίζεται, το στρατηγείο της ΕΚΚΑ στρέφει τη σκέψι πρός του ηρωικούς αντάρτες του ΕΛΑΣ υψώνοντας τη φωνή του σ’ ένα όρκο αδελφοσύνης, αλληλεγγύης και αγάπης» (10). Τη διαταγή αυτή δεν υπέγραψε ο Ψαρρός, αλλά ο αντισυνταγματάρχης Βλάχος και ο ανθυπολοχαγός Παπαγιαννόπουλος. Αργότερα, ο στρατηγός Γεώργιος Καϊμάρας του 5/42, έγραψε στο βιβλίο του «Εθνική Αντίσταση του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων Ψαρρού, 1941-1944» ότι η ΕΚΚΑ δια της βίας εξαναγκάστηκε να υπογράψει την ανακοίνωση κατά του ΕΔΕΣ. Σε διαφορετική περίπτωση, ο ΕΛΑΣ θα την αφάνιζε με συνοπτικές διαδικασίες.
            Η αντίδραση μεγάλης μερίδας ανταρτών του 5/42 ήταν έντονη. Επικεφαλής της μερίδας αυτής ήταν ο λοχαγός Ευθύμιος Δεδούσης. Θεωρούσε απαράδεκτη την ανακοίνωση και πίστευε ότι θα ήταν συνετό να ταχθεί η οργάνωση στο πλευρό του ΕΔΕΣ, ώστε να έχει βάσιμες ελπίδες επιβίωσης. Τα γεγονότα τον δικαίωσαν. Στο διάστημα αυτό, ο Μπακιρτζής και ο Καρτάλης προσπαθούσαν να πείσουν τον Ψαρρό, να εισχωρήσει στο ΕΑΜ και μάλιστα να στείλει δύναμη ενόπλων ανδρών της οργάνωσης να πολεμήσει στο πλευρό του ΕΛΑΣ κατά του Ζέρβα. Στις 20 Οκτωβρίου συγκεκριμένα ο Ευριπίδης Μπακιρτζής έγραφε στον Ψαρρό: «Πρέπει η οργάνωση ΕΚΚΑ … να ενταχθεί στο ΕΑΜ και οι εθνικές ανταρτικές ομάδες της να ενταχθούν στον ΕΛΑΣ». Για να πάρει ηχηρή απάντηση από τον Δημήτριο Ψαρρό: «Ξέρομε τι θέλομε εμείς και τι θέλουν αυτοί, ώστε η απόφασίς μας να μείνουμε ανεξάρτητοι βασίζεται σε πεποιθήσεις… Συ … βασίζεσαι σε μερικά θεωρητικά και αισθηματικά…» (11). Μετά από αυτά, η κατάσταση ηρέμησε κάπως με τη συμφωνία Μυροφύλλου-Πλάκας, τον Φεβρουάριο του 1944. Η ίδρυση της ΠΕΕΑ, όμως από το ΕΑΜ, σήμαινε ουσιαστικά την αρχή του τέλους του Ψαρρού και της οργάνωσής του. Του οριστικού τέλους. Και αυτό γιατί, με την ίδρυση της ΠΕΕΑ, στις 10 Μαρτίου 1944, το ΕΑΜ επιζητούσε την αναγνώριση και τη συμμετοχή της δικής του κυβέρνησης από την ΕΚΚΑ. Ήξερε ότι η ουδετερότητα που είχε επιδείξει τον Οκτώβριο του ’43, δεν ήταν αρκετή. Γράφει ο Σόλωνας Γρηγοριάδης: «…, στα μάτια του ΚΚΕ, η ταραντέλα αυτή της ΕΚΚΑ έπαιρνε μιαν ανησυχητική όψη: το 5/42 Σύνταγμα, ή έπρεπε να ταχθεί υπό την ΠΕΕΑ, ή να διαλυθεί. Γιατί, αν δεν προσχωρούσε στην ΠΕΕΑ, θα εντασσόταν, αργά ή γρήγορα, στο κοινό μέτωπο με τον ΕΔΕΣ. Και -όπως- είπαμε θα εμφανιζόταν τότε ο ΕΛΑΣ, μαζί με όλη την Αριστερά, απομονωμένος» (12). Έτσι, στις 12 Απριλίου, ο ταγματάρχης Ζούλας ζήτησε από τον Ψαρρό την οριστική προσχώρηση στην ΠΕΕΑ και τη σύλληψη του Δεδούση, ώστε να παραπεμφθεί σε ανταρτοδικείο. Ο Ψαρρός αρνήθηκε, αλλά αντιπρότεινε να εισχωρήσει το 5/42 στη ΠΕΕΑ, σαν ανεξάρτητο σώμα. Στον ΕΛΑΣ είχε ληφθεί η απόφαση να διαλυθεί ο Ψαρρός εφόσον δεν δεχόταν να εισχωρήσει σ’ αυτόν. Έτσι, η επίθεση εκδηλώθηκε την 16η Απριλίου 1944. Ο Ψαρρός τις τραγικές εκείνες ώρες, έγραψε: «… Κατόπιν όλων τούτων, διά την διατήρησιν της τιμής των όπλων και το ακηλίδωτον του παρελθόντος της Οργανώσεως και του Συντάγματος, είναι αποφασισμένον μετά λύπης του δια το χυνόμενον αδελφικόν αίμα το Σύνταγμα να αγωνισθή δι’ όλων των μέσων κατά της ούτω εξυφανθείσης υπό του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ εναντίον του επιθέσεως» (13). Την επίθεση ανέλαβε για άλλη μία φορά, ο πρωτοκαπετάνιος του ΕΛΑΣ Άρης Βελουχιώτης. Με δύναμη περίπου 1.400 ανταρτών, αποφάσισε ότι θα συνέτριβε τους 500 περίπου άνδρες του Ψαρρού. Κάτι που συνέβη. Κατά την σύλληψη του αρχηγού του 5/42, ο ταγματάρχης Ζούλας άρχιζε να προσβάλει τον Ψαρρό, ενώ πάνω στα νεύρα του εκτέλεσε τον ηρωικό αξιωματικό. Επρόκειτο βεβαίως για έγκλημα πολέμου, καθώς ο Ζούλας εκτέλεσε χωρίς λόγο και αιτία έναν αιχμάλωτό του. Και αυτή τη φορά όμως, ο Ζούλας δεν τιμωρήθηκε από το ΚΚΕ. Αντιθέτως, η αριστερά προσπάθησε να διακιολογήσει τη δολοφονία και να αντιστρέψει την αλήθεια, λέγοντας αργότερα ότι ο Ψαρρός σκοτώθηκε κατά την επίθεση του ΕΛΑΣ, σε μάχη (14). Μάλιστα, τότε ο Βελουχιώτης δικαιολόγησε την επίθεση του ΕΛΑΣ κατά του 5/42, λέγοντας ότι την έκανε επειδή ο Ψαρρός έδειχνε «τάσιν παρελκύσεως της εκκρεμότητας ίνα ενισχυθή διά κινήσεως αναλόγων γερμανικών δυνάμεων» (15)! Ο Ταγματάρχης Ουίλιαμ Τζόρνταν, έγραψε για τα γεγονότα του Απριλίου: «Ο ίδιος ο Άρης οργάνωσε την επιχείρηση και επιστάτησε στην εκτέλεσή της. Αρχές Απριλίου 1944, τις ημέρες του Πάσχα, της μεγαλύτερης γιορτής των Ελλήνων, οι ομάδες της ΕΚΚΑ δεχτήκανε την επίθεση εικοσαπλάσιων κομμουνιστικών δυνάμεων… Επακολούθησε ένα φρικαλέο όργιο αίματος και ανατριχιαστικών εγκλημάτων, που όμοιό του δεν έχει να παρουσιάση ούτε η ιστορία της γερμανικής κακουργίας… Τα κόκκινα θηρία γδάρανε ζωντανό τον Ψαρρό. Εξήντα μαχαιριές χρειαστήκανε «για να γίνη η δουλειά όπως έπρεπε» (16).
Την διαταγή για την εκτέλεση του Ψαρρού και του Συντάγματος του, εξέδωσε ο τότε γενικός γραμματέας του ΚΚΕ, Γιώργης Σιάντος. Πριν από τη σφαγή ένα μέρος ανταρτών του 5/42 κατόρθωσε να ξεφύγει. Κάποιοι από αυτούς μετά την προδοσία του ΕΑΜ, από αντίδραση στράφηκαν στα Τάγματα Ασφαλείας. Όσοι ζωντανοί παραδόθηκαν στον ΕΛΑΣ, με πρώτο τον Ψαρρό, εκτελέστηκαν ατιμωτικά από τις ορδές του Άρη Βελουχιώτη.

Πηγές:

1) βλ. «Η Εθνική Αντίστασις, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ-ΕΚΚΑ», Κομνηνός Πυρομάγλου, β’ εκδ., Αθήνα 1975, σ. 332.
2) βλ. «Βρετανική πολιτική και αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα, η απόρρητη έκθεση του ταγματάρχη David J. Wallace (1943)», Πέτρος Μακρής – Στάϊκος (επίμ.), α’ εκδ., Αθήνα 2009, σ. 82.
3) βλ. «Η Εθνική Αντίσταση των Ελλήνων, 1941-1945», Πανελλήνια Συνομοσπονδία Εθνικών Αντιστασιακών Οργανώσεων, α’ εκδ., Αθήνα 2001, σ. 99.
4) βλ. «Βρετανική πολιτική και αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα, η απόρρητη έκθεση του ταγματάρχη David J. Wallace (1943)», Πέτρος Μακρής – Στάϊκος (επίμ.), α’ εκδ., Αθήνα 2009, σ. 84.
5) βλ. «Η Εθνική Αντίσταση των Ελλήνων, 1941-1945», Πανελλήνια Συνομοσπονδία Εθνικών Αντιστασιακών Οργανώσεων, α’ εκδ., Αθήνα 2001, σ. 100.
6)  βλ. «Ο ΕΛΑΣ», Στέφανος Σαράφης, σ. 113.
7) βλ. «Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, 1941-1974» τόμος α’, Σόλωνας Γρηγοριάδης, β’ εκδ., Αθήνα 2009, σ. 307.
8) βλ. Στο ίδιο, σ. 317.
9) βλ. «Η Εθνική Αντίστασις, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ-ΕΚΚΑ», Κομνηνός Πυρομάγλου, β’ εκδ., Αθήνα 1975, σ. 336.
10) βλ. «Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, 1941-1974» τόμος α’, Σόλωνας Γρηγοριάδης, β’ εκδ., Αθήνα 2009, σ. 406.
11) βλ. «Ο Εφιάλτης της Εθνικής Αντίστασης, 1941-1944, τόμος β'», Θέμης Μαρίνος, β’ εκδ., Αθήνα 2003, σ. 225-226.
12) βλ. «Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, 1941-1974» τόμος α’, Σόλωνας Γρηγοριάδης, β’ εκδ., Αθήνα 2009, σ. 476.
13) βλ. Στο ίδιο, σ. 481.
14) βλ. Στο ίδιο, σ.486.
15) βλ. «Ο ΕΛΑΣ και η εξουσία, το αντάρτικο-στρατός για «τώρα» και για «μετά», τόμος α'», Γρηγόρης Φαράκος, γ’ εκδ., Αθήνα 2000, σ. 189.
16) βλ. «ΕΑΜ, η αλήθεια για το Ελληνικό δράμα», William S. Jordan, Αθήνα 2009, σ. 37.

Advertisements

3 thoughts on “ΕΚΚΑ – 5/42 ΣΕ, η ιστορία της οργάνωσης

  1. Εκτός απ΄την αναμφισβήτητη ευθύνη του ΕΛΑΣ για την σφαγή του Ψαρρού, σημαντικό μερίδιο ευθύνης φέρουν και οι Άγγλοι. Η στάση τους απέναντι στον Ψαρρό ήταν εξαιρετικά περίεργη και αντιφατική.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s