ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ: Η φωνή της Ελλάδος στη δίκη της Νυρεμβέργης, εξ ονόματος των ΕΟΕΑ ~ Δ΄μέρος

 

        Η κατάθεση του Κώστα Τριανταφυλλίδη στη δίκη της Νυρεμβέργης, όπως παρουσιάστηκε μέσα από τα φύλλα της εφημερίδας Εθνική Φλόγα, τον Σεπτέμβρη του 1947. Για πρώτη φορά παρουσιάζουμε τα πρακτικά για την απογευματινή συνεδρίαση της 16ης Αυγούστου 1947, όπως τα παρέθεσε αναλυτικά η εν λόγω εβδομαδιαία εφημερίδα στη σελίδα 1 και 4, στο φύλλο της 29ης Σεπτεμβρίου 1947. Το απόσπασμα που παρουσιάζουμε, αποτελεί ντοκουμέντο για τις απόπειρες του Λάνς για «συννενόηση» με τον Ναπολέοντα Ζέρβα, όπως κατατέθηκε στα επίσημα πρακτικά της δίκης. Τηρήθηκε ακριβώς η ορθογραφία του πρωτότυπου κειμένου. Το παρόν αποτελεί το 4ο και τελευταίο μέρος που αναφέρεται για την περίοδο 1943-1944.

 

 
        Κατά την απογευματινή συνεδρίαση της 16ης Αυγούστου, συνεχίζεται η κατ΄αντιμαχίαν εξέταση του μάρτυρος Κ. Τριανταφυλλίδη απ΄τον δόκτορα Σάουτερ, συνήγορο του Λάντζ:
 
     ΔΟΚΤΩΡ ΣΑΟΥΤΕΡ: Κύριε Πρόεδρε, μόνον ελάχιστες ερωτήσεις έχω να υποβάλω. Κύριε μάρτυς, θα ήθελα να μου απαντήσετε επί ωρισμένων γεγονότων που διαδραματίστηκαν κατά τις τελευταίες εβδομάδες της κατοχής. Κύριε μάρτυς, γνωρίζετε τίποτα σχετικά με το γεγονός ότι ο Στρατηγός Ζέρβας, το φθινόπωρο του 1944, ζήτησε διά των πρακτόρων του από τον Στρατηγό Λάντζ να τον πληροφορήση πότε τα στρατεύματα του στρατηγού Λάντζ θα εξεκένωναν τις διάφορες περιοχές της Ηπείρου;
     ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ: Εκείνο που γνωρίζω – και το γνωρίζω πολύ καλά γιατί έχω άμεση προσωπική αντίληψη των γεγονότων – είναι ότι από τον Ιούλιο του 1944, μετά την επίθεσή μας εναντίον της Πρέβεζας, ο Στρατηγός Λάντζ κατέβαλε μιάν απεγνωσμένη προσπάθεια να έρθη το γρηγορώτερο σ΄επαφή με το Στρατηγό Ζέρβα ή με τον αρχηγό της Συμμαχικής Αποστολής αντισυνταγματάρχη Τόμ Μπάρνες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας διεβίβασαν τότε οι πράκτορές μας, ο Στρατηγός Λάντζ πίστευε πως κάτι το πολύ σοβαρό επρόκειτο από στιγμή να συμβή στη Γερμανία και γι΄αυτό βιαζότανε τόσο να λάβη την προσωπική αυτή επαφή. Ο Στρατηγός Ζέρβας αρνήθηκε ν΄αναμιχθή σ΄αυτή την υπόθεση και παρέπεμψε το όλον ζήτημα των νέων προτάσεων του Λάντζ στον Τόμ Μπάρνες. Ο Μπάρνες ανέφερε το διάβημα του Γερμανού στρατηγού στο Αρχηγείο του, δηλαδή στον στρατάρχη Ουίλσων. Η απάντηση ήταν ότι αν πραγματικά οι Γερμανοί στην Ήπειρο είχαν τη διάθεση να παραδοθούν άνευ όρων, σκόπιμο θα ήταν να λάβη χώραν μιά συνάντηση με τον Λάντζ. Όταν όμως ο πράκτοράς μας επέστρεψε στα Γιάννενα με την απάντηση αυτή, ο Λάντζ του είπε πως δεν του ήταν πιά δυνατό να συναντηθή αυτοπροσώπως, γιατί το σοβαρό γεγονός που περίμενε είχε συντελεστή. Δηλαδή, για να είμαι σαφέστερος, είχε γίνει απόπειρα κατά του Χίτλερ. Ο Στρατηγός Λάντζ…
 Στο σημείο αυτό όλοι οι άλλοι συγκετηγορούμενοι Γερμανοί στρατηγοί γυρίζουν
και κυττάζουν με απορία το Στρατηγό Λάντζ, που φαίνεται να δυσφορή.
Ο συνήγορός του Δρ Σάουτερ διακόπτει με σπουδή το μάρτυρα.
          ΣΑΟΥΤΕΡ:  Κύριε μάρτυς, δεν μας ενδιαφέρει τί συνέβη τον Ιούλιο. Και για να προχωρήσουμε κάπως ταχύτερα, θα σας παρακαλέσω να περιορίζεστε στα ερωτήματά μου. Επαναλαμβάνω: Έχετε υπ΄όψη σας ότι το φθινόπωρο του 1944 ο Στρατηγός Ζέρβας ζήτησε από τον Στρατηγό Λάντζ να τον πληροφορήση πότε αυτός, ο Στρατηγός Λάντζ θα εξεκένωνε τις διάφορες περιοχές της Ηπείρου, ώστε να είναι έτοιμες οι εθνικές ανταρτικές δυνάμεις να κινηθούν προτού εισβάλουν οι κομμουνιστές; Θα σας παρακαλέσω να δώσετε μιά σύντομη απάντηση στο ερώτημα αυτό.
      ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ: Καθήκον μου είναι να διαφωτίσω το δικαστήριο. Γι΄αυτό, όταν μου υποβάλετε ένα ερώτημα πρέπει να δίνω ολοκληρωμένες απαντήσεις. Όσα ανέφερα έχουν άμεση σχέση με το ερώτημά σας. Πάντως, έστω και περιοριζόμενος στενά στο ερώτημά σας, θα σας πληροφορήσω, ότι το φθινόπωρο, δηλαδή τον Σεπτέμβριο του 1944, ο Στρατηγός Ζέρβας ανακοίνωσε στον Στρατηγό Λάντζ γιατί οι γερμανικές δυνάμεις του 22ου Σώματος Στρατού έπρεπε να παραδοθούν άνευ όρων στις εθνικές δυνάμεις του Ζέρβα. Έχω το σχετικό έγγραφο στα χέρια μου και ήμουν παρών όταν συνετάχθη.
           ΕΡ: Συνεπώς δεν γνωρίζετε τίποτα αναφορικά με το ερώτημά μου. Θα πρέπει ν΄αποδείξουμε το γεγονός με άλλους μάρτυρες. Και ένα ακόμα ερώτημα: Έχετε υπ΄όψη σας, κύριε μάρτυς, ότι ο Στρατηγός Λάντζ προθυμοποιήθηκε ν΄απαντήση στον Στρατηγό Ζέρβα, ότι, δηλαδή, του ανακοίνωσε ποιές περιοχές της Ηπείρου θα εξεκένωνε κατά τις επόμενες ημέρες, ώστε να είναι σε θέση ο Ζέρβας να καταλάβη τις περιοχές αυτές πριν κινηθούν οι κομμουνιστές. 
         ΑΠ: Όλα αυτά, κύριε συνήγορε μου φαίνονται πολύ κωμικά. Βλέπετε, βρισκόμουν εκεί πέρα την εποχή εκείνη. Συνεχώς πήγαινα από μαχόμενο τμήμα σε μαχόμενο τμήμα. Από την 1η Σεπτεμβρίου ως τη 15η Οκτωβρίου 1944 τα πυροβόλα, το πολυβόλα, τα μυδράλλια δε σταματήσανε ούτε στιγμή, από τη μία και από την άλλη πλευρά, σ΄όλη την έκταση της Ηπείρου. Η μάχη συνεχιζόταν μέρα και νύχτα ως τις 15 Οκτωβρίου. Εγώ, ο ίδιος μπήκα στα Γιάννενα με μαχόμενο τμήμα. Και την τελευταία ακόμα στιγμή έπεσε δίπλα μου νεκρός ένας απ΄τους συντρόφους μας, ο νεαρός αντάρτης Λογοθέτης. Από άλλη κατεύθυνση, το Τάγμα Ιωάννου του Συντάγματος Ξηροβουνίου είχε αγκιστρωθεί στις οπισθοφυλακές των Γερμανών και διεξήγε σκληρό και αιματηρό αγώνα. Πάνω στα Γιάννενα, στους Λιγγιάδες, στις πλαγιές του Μιτσικέλι η μάχη συνεχιζόταν ως αργά τη νύχτα της 15ης Οκτωβρίου και ο καθένας μέσα από την πόλη μπορούσε να παρακολουθήση την εξέλιξή της. Είχαμε πολλούς νεκρούς και την τελευταία ακόμη ώρα.
           ΕΡ: Κύριε μάρτυς, δε σας ρώτησα πόσους νεκρούς είχατε και την τελευταία ακόμη ώρα. Σας παρακάλεσα να μου πήτε αν έχετε υπ΄όψη το γεγονός ότι ο Στρατηγός Ζέρβας ερώτησε το Στρατηγό Λάντζ ποιές περιοχές θα εξεκένωναν οι γερμανικές δυνάμεις κατά τις αμέσως επόμενες ημέρες. Ζήτησε ή δε ζήτησε ο Στρατηγός Ζέρβας την πληροφορία αυτή. Σας παρακαλώ, κύριε μάρτυς, να μου απαντήσετε με «ναι» ή με «όχι».     

             ΑΠ: Όχι, όχι και ΟΧΙ, φυσικά.

            ΕΡ: Γνωρίζετε ότι στο διάστημα των διαπραγματεύσεων αυτών ο Στρατηγός Ζέρβας πρότεινε στο Στρατηγό Λάντζ να αυτομολήση ο Λάντζ με τις δυνάμεις του προς το Στρατηγό Ζέρβα υποσχόμενος ότι τόσο ο Λάντζ όσο και οι άνδρες θα ετύγχαναν καλής μεταχειρίσεως και ό,τι θ΄αναλάμβαναν μάλιστα αστυνομικά καθήκοντα στην Ήπειρο;
         ΑΠ. (σε οργισμένο τόνο): Οι ισχυρισμοί του κ. συνηγόρου της υπερασπίσεως αποτελούν ασύστολη παραποίηση και διαστροφή του τελεσιγράφου του Στρατηγού Ζέρβα να παραδοθούν οι Γερμανοί άνευ όρων στις Εθνικές Ομάδες. Το τελεσίγραφο διατυπώθηκε γραπτώς τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου. 
             ΕΡ: Συνεπώς δε γνωρίζετε τίποτα αναφορικά με μιά τέτοια πρόταση. Απαντήστε, παρακαλώ, στο ερώτημα με «ναι» ή με «όχι».
              ΑΠ: Δεν έγινε ποτέ τέτοια πρόταση! Ο κ. συνήγορος ας μή σπεύδει να εξάγη συμπεράσματα. Το κείμενο των πραγματικών προτάσεων του Στρατηγού Ζέρβα είναι στη διάθεσή του, αν θέλη να διαφωτιστή.
             ΕΡ: Και ένα ακόμα ερώτημα: Γνωρίζετε κύριε μάρτυς, ότι ο Στρατηγός Λάντζ, πριν εκκενώση τα Γιάννενα, παρέδωσε σημαντικές ποσότητες τροφίμων στο Διεθνή Ερυθρό Σταυρό για τον πληθυσμό;
              ΑΠ: Μάλιστα, έχω υπόψη μου το γεγονός αυτό.
         ΕΡ: Γνωρίζετε επίσης ότι κατά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων από τα Ιωάννινα, ο Δήμαρχος της πόλεως και ο Αρχιεπίσκοπος εξέφρασαν την ευγνωμοσύνη του πληθυσμού προς το Στρατηγό Λάντζ, για τον αθρωπισμό και την καλωσύνη που ο Στρατηγός Λάντζ είχε επιδείξει έναντι των κατοίκων της πόλεως; 
          ΑΠ: Τόσο ο Αρχιεπίσκοπος όσο και ο Δήμαρχος τρέμανε τις ημέρες εκείνες από το φόβο μήπως οι Γερμανοί πραγματοποιήσουν την απειλή τους ότι θα τινάξουνε την πόλη στον αέρα αν οι Εθνικές Ομάδες δε σταματήσουνε τις επιθέσεις εναντίον των Γερμανικών δυνάμεων. Καταλαβαίνετε, λοιπόν, πως ήταν πρόθυμοι να ανεβάσουν στους ουρανούς το Στρατηγό Λάντζ για ν΄αποτρέψουν μιά τέτοια συμφορά. Έφεραν την ευθύνη 30.000 ψυχών.
              ΕΡ: Πως τα ξέρει αυτά ο μάρτυς;
       ΑΠ: Ευθύς μόλις μπήκαμε στα Γιάννενα μας πληροφορήσανε πως ο Δήμαρχος και ο Μητροπολίτης είχαν εκφράσει τις ευχαριστίες τους στο Λάντζ. Όπως ήταν φυσικό, τους ζητήσαμε αμέσως το λόγο. Τους ρωτήσαμε πως είχανε τολμήσει να εκφράσουν ευχαριστίες στους σφαγιαστές του Ημειρωτικού Λαού. Τότε, όχι μόνο μας εξήγησαν τί είχε συμβή, αλλά και προσεκόμισαν μάρτυρες, που η αξιοπιστία τους δεν μπορούσε ν΄αμφισβητηθή και που μας έπεισαν ότι πραγματικά οι Γερμανοί σχεδιάζανε να καταστρέψουν την πόλη. Ένας από τους μάρτυρες αυτούς ήταν ο Σπύρος Κωνσταντόπουλος, εξάδελφος του Στρατηγού Ζέρβα.
              ΕΡ: Κύριε μάρτυς, δεν γνωρίζετε ότι ο δήμαρχος Ιωαννίνων, είπε στο Στρατηγό Λάντζ, όταν οι γερμανικές δυνάμεις επρόκειτο να εγκαταλείψουν τα Γιάννενα, πως αν ποτέ ο Στρατηγός Λάντζ επέστρεφε στα Βαλκάνια, θα εύρισκε την πόλη των Ιωαννίνων πάντα πρόθυμη να τον φιλοξενήση και ότι ο Λαός των Ιωαννίνων θα του ήταν πάντα ευγνώμων; 
           ΑΠ: Δεν ξέρω αν ο Δήμαρχος μεταχειρίστηκε αυτές ακριβώς τις λέξεις. Ξέρω όμως πως πράγματι έβγαλε λόγο στο Στρατηγό Λάντζ. Και σας εξήγησα γιατί έκρινε εαυτόν υποχρεωμένο να του βγάλη λόγο.
                ΕΡ: Τι του είπε;
             ΑΠ: Δεν είχα την πρόνοια ν΄αποστηθίσω το λόγο του Δημάρχου. Εκείνο που μας ενδιέφερε ήταν γιατί ο Δήμαρχος ευχαρίστησε τον Λάντζ. Και σας διαβεβαιώ ότι θα περνούσε δυσάρεστες ώρες ο Δήμαρχος αν δεν εξακριβώναμε πως είχε σοβαρούς λόγους να πάρη μιά τέτοια απόφαση. Σας εξήγησα τους λόγους.
          ΕΡ: Κύριε μάρτυς, αληθεύει το γεγονός πως έχουν συχνά διατυπωθή, από διάφορες εφημερίδες και άλλα έντυπα κατηγορίες ότι ο Στρατηγός Ζέρβας συνεργάστηκε με τους Γερμανούς; Είναι αλήθεια ότι εξ αιτίας αυτών των παλαιότερων κατηγοριών, ο Στρατηγός Ζέρβας υφίσταται και σήμερα σφοδρές επιθέσεις;
              ΑΠ: Η πηγή από την οποία προέρχονται οι επιθέσεις αυτές αποτελεί  την τρανώτερη απόδειξη ότι ο Στρατηγός Ζέρβας επετέλεσε πραγματικά το καθήκον του στον αγώνα εναντίον του φασισμού, ότι ήταν και έμεινε πραγματικός και επικίνδυνος αντίπαλος του Φασισμού.
       ΔΙΚΑΣΤΗΣ ΜΠΥΡΚΕ: Νομίζω πως το ερώτημα θα πρεπε να είναι κάπως διαφορετικά διατυπωμένο για να είναι περισσότερο αντιληπτή και η απάντηση του μάρτυρος. Εγώ θα ερωτούσα: Γίνονται επιθέσεις εναντίον του Στρατηγού Ζέρβα από τις αριστερές οργανώσεις;
              ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ: Μάλιστα.
            ΣΑΟΥΤΕΡ: Δεν έχω να υποβάλω άλλο ερώτημα κύριε Πρόεδρε. Σας ευχαριστώ.   

       Το δ’ μέρος αποτελεί και το τελευταίο για την μαρτυρία του Κ. Τριανταφυλλίδη στη δίκη της Νυρεμβέργης. Οι πληροφορίες του είναι σημαντικές για την περίοδο 1943-1944. Για την ιστορία, θα πρέπει  να αναφέρουμε ότι οι αμετανόητοι ναζί Γερμανοί αξιωματικοί καταδικάστηκαν για τα εγκλήματα πολέμου κατά του ελληνικού πληθυσμού, παρά τις προσπάθειες των συνηγόρων τους να τους παρουσιάσουν σαν ευεργέτες των τοπικών πληθυσμών. Επιπλέον, αποκαλύπτονται και οι πραγματικές εμπόλεμες σχέσεις μεταξύ Ζέρβα και Λάντζ.
    Οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον «Πανελλήνιο Σύνδεσμο Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ Ναπολέοντα Ζέρβα» για την παραχώρηση μέρους σπάνιου ιστορικού αρχειακού υλικού της οργάνωσης.      

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s