Φεβρουάριος-Μάρτιος 1941: το υπόμνημα του Ζέρβα στους Βρετανούς για αντίσταση κατά των Γερμανών

Featured image

 Όπως είναι γνωστό, ο Ναπολέων Ζέρβας πολύ πριν την εμφάνιση των αντιστασιακών οργανώσεων στράφηκε προς τους συμμάχους μέσω υπομνημάτων, στα οποία τους τόνιζε τη σημασία και την αναγκαιότητα αντίστασης κατά των Γερμανών. Η πρώτη συνάντησή του με τον αντιναύαρχο Τέρλ έγινε στην Αθήνα τον Ιούνιο του 1940, μέσω του πρώην υπουργού Ναυτικών Αλέξανδρου Κανάρη. Μέχρι τις αρχές του 1941 έλαβαν χώρα άλλες δύο συναντήσεις με τον Τέρλ και τον Άντονυ Ήντεν στην Αθήνα, όπου ο Ζέρβας ανέπτυξε περισσότερο τις απόψεις του (αναλυτικά για τη σχέση Ζέρβα-Βρετανών, βλ. το βιβλίο μου «Ναπολέων Ζέρβας και το έπος της Εθνικής Αντιστάσεως ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ, σ. 321-347).

 Στις τελευταίες αυτές συναντήσεις ο Ζέρβας με δική του πρωτοβουλία ανέπτυξε στους συμμάχους τον τρόπο που κατά την γνώμη του θα οδηγούσε στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των επερχόμενων εισβολέων. Δυστυχώς τότε οι προτάσεις του αν και εξέπληξαν τους Βρετανούς δεν εισακούσθηκαν. Οι Βρετανοί στράφηκαν προς την δημιουργία αντάρτικου στην Ελλάδα από την άνοιξη του 1942 και έπειτα. Στο απόσπασμα του υπομνήματος που παραθέτω στο βιβλίο μου, ο Ζέρβας προσπαθεί να πείσει τους Βρετανούς για την αναγκαιότητα της αντίστασης και κατ’επέκταση να πεισθεί και ο Βασιλιάς για την αναγκαιότητα αυτή, μη φοβούμενος για το μέλλον του στη χώρα. Το γεγονός αυτό είναι πολύ σημαντικό, αν αναλογιστεί κανείς την σχέση του Ζέρβα με το στέμμα πριν αλλά και μετά τον Μάρτιο του 1943. Το σημαντικότερο ωστόσο είναι πως ο αρχηγός του ΕΔΕΣ, μπροστά στην κρισιμότητα των στιγμών θέτει σαν προτεραιότητα τον πόλεμο κατά του κατακτητή και όχι το πολιτειακό ή την προσωπική αντιπαλότητα:

«… ο Βασιλεύς Γεώργιος να πεισθή από την αγγλικήν Κυβέρνησιν ότι ο θρόνος του δεν διατρέχει ουδέ τον ελάχιστον κίνδυνον από οιονδήποτε. Αφού πεισθή περί τούτου να ενεργήση αμέσως, άνευ χρονοτριβής, τας εξής πράξεις: α) Να ανακαλέση εις τον στρατόν πάντας τους εκτός αυτού αξιωματικούς, τους απομακρυνθέντας διά πολιτικούς λόγους, χωρίς να τους δώση υπόσχεσιν ότι θα τους διατηρήση εις το Στράτευμα μετά τον πόλεμον. β) Να καλέση τον στρατηγόν Πλαστήραν να επανέλθη αμέσως εις την Ελλάδα, διότι ούτος εμπνέει και συγκινεί πολλάς ελληνικάς ψυχάς.  γ) Να καλέση τον στρατηγόν Πάγκαλον και να τον θέση ως παραστάτην του αρχηγού του Στρατού, στρατηγού Παπάγου. δ) Να αναθέση ανωτάτας διοικήσεις εις τινάς εκ των αρίστων εκτός του στρατεύματος ανωτάτων αξιωματικών, ως είναι οι στρατηγοί Μαζαράκης, Μανέττας Κ. και Θ., Πρωτοσύγκελλος και πλείστοι άλλοι. ε) Να περιορίση τους Υπουργούς Ασφαλείας και Στρατιωτικών μόνον εις τα καθαρώς υπηρεσιακά των έργα απαγορευμένης αυστηρώς της αναμίξεως των εις τα της καταρτίσεως των μαχομένων Μονάδων, την οποίαν δέον να έχη μόνον το Γεν. Στρατηγείον.  στ) Να καλέση όλον τον πολιτικόν κόσμον της Χώρας, πάσης αποχρώσεως και να ζητήση την συνδρομήν και συνεργασίαν του και τούτο διά να παράσχη την βεβαιότητα εις το μαχόμενον Έθνος και εις τον έξω κόσμον ότι ολόκληρος η Ελλάς είναι ηνωμένη περί τον Θρόνον του και διά τον πόλεμον. Αν τα μέτρα αυτά ληφθούν αμέσως τότε ο Στρατός θα πάρη άλλο χρώμα. Και με την νέαν του αυτήν μορφήν να είσθε βέβαιοι ότι θα συγκρατήση ασφαλώς το Γερμανοβουλγαρικόν ρεύμα και θα το αναγκάση να συνθλιβή πρό του ακλονήτου αυτού φράγματος. Θα συνθλιβή ο εχθρός. Εις την γραμμήν Οχυρών – Νέστου. Εις την παλαιάν γραμμήν του μετώπου 1915 – 1918 (Περικεχαρακωμένον στρατόπεδον Θεσσαλονίκης). Εις τα βουνά της Αλβανίας και ύστερα της Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας. Εις την γραμμήν Πίνδου – Βερμίου – Αλιάκμονος. Εις την γραμμήν Πίνδου – Ολύμπου. Εις την γραμμήν Πίνδου – Όρθρυος Οίτης και τέλος και εις την αυτήν την Πελοπόννησον. Κάνομεν ύστατην έκκλησιν εις τον υπουργόν κ. Ήντεν και δι΄αυτού εις τον Πρωθυπουργόν της Αγγλίας κ. Τσώρτσιλ. Να εγγυηθούν αυτοί εις τον Βασιλέα εν ονόματι της Αγγλίας, ότι όχι μόνον δεν κινδυνεύει ο Θρόνος του και η δυναστεία του, αλλά τουναντίον. Θα στερεώση εις τους αιώνας τους άπαντας. Και συγχρόνως θα περιβληθή ο ίδιος τον αμάραντον στέφανον της δόξης και του Πανέλληνος Βασιλέα… Χωρίς Αγγλίαν ισχυράν και μεγάλην δεν δύναται να υπάρξη Ελλάς ελευθέρα… Το Ελληνικό αυτό προγεφύρωμα είναι για τη Νίκη σας, η οποία θα είναι και Νίκη του ανθρώπου κατά του κτήνους απαραίτητο… Υπεύθυνοι της Μεγάλης Βρεταννίας ίδετε κατάματα την σκληρήν πραγματικότητα. Διατηρήστε το Ελληνικό προγεφύρωμα, διότι άνευ αυτού ο αγών σας θα είναι και τραχύς και αιματηρός και θα φέρητε απόλυτον την ευθύνην σείς και έναντι της πατρίδος σας, αλλά και έναντι όλου του κόσμου, του οποίου σεις ως θεματοφύλακες ανελάβατε με τόση υπέροχη και θεία αποφασιστικότητα να σώσετε την ελευθερίαν και την τιμήν του. Ο γράφων σε σας είναι ένας Στρατιώτης, όπως όλοι σας οι Άγγλοι, Στρατιώτης, ο οποίος και γνωρίζει άριστα , όσον ολίγοι τα πράγματα της Ελλάδος και ο οποίος αγάπησε την Αγγλίαν σαν δευτέρα μάνα του, και που την πιστεύει σαν μάνα των ελευθεριών όλου του κόσμου… 4 Μαρτίου 1941».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s