23 Ιουλίου 1942, η αρχή της εποποιίας του ΕΔΕΣ

 

Ο Ναπολέων Ζέρβας με τους φρουρά του. Από αριστερά: Μυριδάκης, Κωτσάκης, Παπαδάκης.

 

«Μην παραξενεύεσαι όταν σου λένε πως το αντάρτικο είναι τρέλα. Οι στιγμές είναι σκληρές και δύσκολες. Τους έχει φύγει η ψυχή. Η καρδιά τους μίκρυνε. Πρέπει πάντα να ξεκινήσει ο ένας. Εκεί που πάμε αντρειώνεται ο άνθρωπος. Η ζωή ψηλώνει σαν τα έλατα. Και ο θάνατος γίνεται βροντή που θα ρίξει το νερό, να κατεβάσουν τα ποτάμια, να πνίξουν τον Αγαρινό και να ποτίσουν την Ελληνική γη για να ξαναβλαστήσει η λευτεριά. Στους Ελληνάδες και στους ξένους πρέπει να δείξουμε ότι εμείς δεν είμαστε αρνιά, να μας μαζεύουν οι γενίτσαροι του Χίτλερ και να μας σφάζουν μέσα στο μαντρί».

Αυτά ήταν τα λόγια του Ναπολέοντα Ζέρβα προς τον Κομνηνό Πυρομάγλου, λίγες μέρες πριν ο αρχηγός του ΕΔΕΣ βγει στο βουνό. Η 23η Ιουλίου 1942 ήταν η μέρα που ξεκίνησε το αντάρτικο του ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ, κατά βάση στα βουνά της Ηπείρου και της Αιτωλοακαρνανίας. Τότε που ξεκίνησε ο ένας και δημιούργησε την «Ελεύθερη Ορεινή Ελλάδα», τα μέρη δηλαδή που ελευθέρωσε και ήλεγχε ο ΕΔΕΣ. Διακρίθηκε σε μάχες κατά των Ιταλών, Γερμανών και Αλβανοτσάμηδων, μια και οι τελευταίοι υπήρξαν καθ’ όλη την διάρκεια της κατοχής όργανα των κατακτητών, καθότι έτσι πίστευαν πως θα κατόρθωναν να ενσωματωθούν στην Αλβανία.

Πολέμησε και κατά του ΕΛΑΣ, έστω σαν αμυνόμενος, όταν ξέσπασε ο κατοχικός εμφύλιος εν μέσω της ξενικής κατοχής. Δέχθηκε ταυτόχρονα πυρά και αναγκάστηκε σε διμέτωπο πόλεμο με ελασίτες και Γερμανούς, αλλά επέζησε εξαιτίας της ευστροφίας και των στρατιωτικών ικανοτήτων του αρχηγού της. Παρόλα αυτά χαρακτηρίστηκε από πολέμιούς του, σαν «μισθοφόρος» και σαν «συνεργάτης  των κατακτητών». Οι κατήγοροί του ήταν αυτοί που έλαβαν περίπου 1.000.000 βρετανικές λίρες από τους Συμμάχους και αυτοί που αρχικά αμφιταλαντεύονταν για το αν η οργάνωσή τους θα συνεισφέρει στο σαμποτάζ του Γοργοποτάμου.

 

Οι Ζέρβας, Πυρομάγλου με μέλη της Βρετανικής Συμμαχικής Αποστολής. Διακρίνεται ο Τομ Μπαρνς αριστερά του Ζέρβα.

 

Αντιθέτως ο Ζέρβας και η οργάνωσή του, προσφέρθηκαν άμεσα και αποφασιστικά από την πρώτη στιγμή να διευκολύνουν τους Βρετανούς σαμποτέρ. Ο ίδιος ανέλαβε την διοίκηση της επιχείρησης και το σαμποτάζ όχι μόνο έγινε αλλα πέτυχε σε απόλυτο βαθμό. Ο εχθρός τον επικήρυξε για την πράξη του αυτή, με το αστρονομικό ποσό των 100.000.000 δραχμών. Άλλωστε καθόλη την διάρκεια της κατοχής ο «συνεργάτης των κατακτητών» Ζέρβας επικηρύχθηκε συνολικά τρεις φορές.

Ακολούθησε η συμμετοχή του ΕΔΕΣ στην επιχείρηση “Animals” το καλοκαίρι του 1943 με την επική μάχη του Μακρυνόρους και οι εκκαθαριστικές επιθέσεις των ΕΟΕΑ του Ζέρβα κατά των Γερμανών το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1944 κατά την διάρκεια της επιχείρησης «Κιβωτός του Νώε». Αμφότερες οι επιχειρήσεις αυτές ανάγκασαν τους Γερμανούς να θεωρούν τον Ζέρβα, όπως μαρτυρούν οι πηγές τους, τον υπ’αριθμόν ένα επικίνδυνο εχθρό τους που έπρεπε να εξοντωθεί, γιατί ανα πάσα ώρα και στιγμή θα μπορούσαν οι σύμμαχοι να αποβιβαστούν στις ακτές της δυτικής Ελλάδας, μέσα από τα εδάφη του.

 

 

Εν κατακλείδι, αξίζει να αναφερθεί πως η εθνική αντίσταση του ΕΔΕΣ, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες στην τότε κατεχόμενη Ευρώπη αλλά και η μοναδική εντός Ελλάδας που ακολούθησε κατά γράμμα τον συντονισμό με τη συμμαχική στρατηγική,ακριβώς γιατί βασικός σκοπός της οργάνωσης ήταν ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας και όχι η μετάπελευθερωτική εξουσία.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s