Το έπος του Αλκαζάρ

του Κωνσταντίνου Τσοπάνη

Δρος Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θρησκειών

 

Ουδέν Νεώτερον από το Αλκαζάρ, αφίσα της ταινίας που παρουσιάζει το Έπος του Αλκαζάρ.

 

 

Κτισμένο τη ρωμαϊκή εποχή στην κορυφή του γρανιτένιου λόφου που δεσπόζει του Τολέδο, της μεσαιωνικής πρωτεύουσας της Ισπανίας, το Αλκαζάρ, ένα βαρύ φρούριο με τέσσερις πύργους, χρησιμοποιήθηκε  κατά τη μακραίωνη στρατιωτική ιστορία του πολλές φορές για αμυντικούς σκοπούς, όπως μαρτυρεί και το όνομά του (οι Ισπανοί ονόμαζαν «Αλκαζάρ» τα φρούριά τους), και είχε κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας του πολλαπλές χρήσεις. Χρησιμοποιήθηκε για φρούριο τόσο από τους Ρωμαίους στρατηγούς και μετέπειτα από τους Άραβες χαλίφες της Κόρδοβας (711-1085), όσο και από τους Ισπανούς βασιλείς, που του έδωσαν τη σημερινή τετραγωνική μορφή του με τους τέσσερις πύργους στις γωνίες. Λόγω της πολύ ισχυρής κατασκευής του άντεξε στις επιθέσεις των εκάστοτε εχθρών και πολιορκητών που θέλησαν να το εκπορθήσουν, όσο και σε εκείνες του πανδαμάτορος χρόνου. Το 1847 στέγασε τη Στρατιωτική Ακαδημία Πεζικού της Ισπανίας. Η μοίρα όμως του επεφύλασσε άλλη μια περιπέτεια, η οποία έμελλε να είναι το «κύκνειο άσμα» του και αυτή που θα έγραφε το όνομά του στην Ιστορία με χρυσά γράμματα αφού την τελευταία του ιδιότητα έμελλε να προσθέσει νέες σελίδες στην Ιστορία όταν τον Ιούλιο του 1936, όπως ήδη αναφέραμε, μια χούφτα αξιωματικοί και άλλοι τόσοι μαθητές αποφάσισαν να υπερασπισθούν πίσω από τα βαριά του τείχη την τιμή των όπλων τους αψηφώντας τον θάνατο. Συνέχεια

Advertisements

Τσε Γκεβάρα: Αναδομώντας έναν σύγχρονο μύθο

του Κωνσταντίνου Τσοπάνη
Δρα Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θρησκειών

 

Συχνά πυκνά, περπατώντας στον δρόμο, θα συναντήσεις κι από κάποιον νέο – ή λιγότερο νέο – να φοράει ένα μπλουζάκι με τη μορφή του Che Guevara. Και λέμε αυτό για να μην μιλήσουμε για καφετέριες, πανεπιστημιακούς χώρους ή και περιοχές του κέντρου όπως τα Εξάρχεια, όπου ο Guevara θα αισθανόταν σα να βρισκόταν σπίτι του. Φανέλες, μπλουζάκια, πουκάμισα, κονκάρδες κι ένα σωρό άλλα είδη, είναι μερικά από τα πολλά αντικείμενα που φέρουν τη μορφή του Guevara. Μια ολόκληρη βιομηχανία δημιουργήθηκε παγκοσμίως, συν τω χρόνω, γύρω από αυτή τη χαρισματική προσωπικότητα. Κι εύλογα μπορεί να αναρωτηθεί κάποιος, είναι ο Che Guevara, ένας τόσο αγαπητός ήρωας παγκοσμίως; Είναι στην πραγματικότητα το πρότυπο μιας μεγάλης μερίδας των νέων; Ή πρόκειται απλώς για το αποτέλεσμα μιας ιδιοτροπίας, για μια απλή δημιουργία των μέσων μαζικής ενημέρωσης με σκοπούς εμπορικούς ή ότι ακόμα πρόκειται έστω απλώς για μια μόδα; Στην πραγματικότητα, γύρω από τη διάδοση της φήμης του, υπάρχουν στοιχεία από όλες αυτές τις κατηγορίες. Ακριβώς χάρη σε αυτή του την έντονη δημοφιλία επάνω στις νέες γενιές, προσπαθήσαμε να καταλάβουμε γιατί φαντάζει τόσο σημαντικός στα μάτια αυτών των ανθρώπων κάποιος, που στα μάτια άλλων είναι απλώς ένας ψυχρόαιμος δολοφόνος, ενώ για κάποιους άλλους παραμένει απλώς ένας άγνωστος. Συνέχεια

«Αλθαμιέντο», η εξέγερση των αξιωματικών: η έναρξη του εμφυλίου πολέμου στην Ισπανία (1936)

Γράφει ο Κωνσταντίνος Τσοπάνης

 

 

Το φυτίλι της εξέγερσης το άναψε τελικά η δολοφονία του αρχηγού του Μοναρχικού Κόμματος, δον Κάλβο Σοτέλο, ο οποίος ήταν μια από τις ηγετικές φυσιογνωμίες του ισπανικού πολιτικού κόσμου της εποχής εκείνης. Μολονότι η δολοφονία του αποτελούσε τον τελευταίο κρίκο σε μια αλυσίδα εγκλημάτων, ωστόσο υπήρξε η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι διότι φάνηκε πια ξεκάθαρα ότι το ίδιο το αριστερό κράτος ήταν εκείνο που δολοφονούσε. Συγκεκριμένα τα γεγονότα εξελίχθηκαν ως εξής: Κάποιος υπολοχαγός της πολιτοφυλακής (Guardia de Asalltos), ο υπολοχαγός Καστίλλιο, είχε σκοτώσει τον εξάδελφο του ιδρυτή της Φάλαγγας, μαρκήσιο ντ’ Ερέδια. Τότε, οι Φαλαγγίτες εκδικούμενοι σκότωσαν τον δολοφόνο και με τη σειρά τους οι συνάδελφοι του τελευταίου αποφάσισαν να δολοφονήσουν τους κοινοβουλευτικούς ηγέτες της αντιπολίτευσης. Ο Χίλ Ρόβλες, αρχηγός του Καθολικού Κόμματος κι ένας από τους δύο στόχους των δολοφόνων είχε την τύχη να λείπει στο Μπίαρριτζ τη νύχτα της 13ης Ιουλίου, όταν οι επίδοξοι δολοφόνοι του απεφάσισαν να τον εκτελέσουν. Έτσι γλίτωσε τον θάνατο. Δεν είχε όμως την ίδια τύχη ο δον Κάλβο Σοτέλο, ο οποίος συνελήφθη στις 4 τα ξημερώματα στο σπίτι του από ένστολους Πολιτοφύλακες που του δήλωσαν ότι θα τον οδηγούσαν στη Γενική Διεύθυνση Ασφαλείας προκειμένου να τον ανακρίνουν. Αφού οδηγήθηκε μέσα στο υπηρεσιακό αυτοκίνητο και μεταφέρθηκε μακριά από το σπίτι του, δολοφονήθηκε με δύο σφαίρες στον τράχηλο. Ο τρόπος αυτός δολοφονίας ήταν συμβολικός αφού αυτή τη μέθοδο εκτελέσεως χρησιμοποιούσαν οι Μπολσεβίκοι εναντίον των θυμάτων τους. Κατόπιν οι δολοφόνοι εγκατέλειψαν το άψυχο σώμα του θύματός τους μπροστά στην πόρτα του νεκροταφείου του Οέστε λέγοντας στον φύλακα πως το βρήκαν στον δρόμο. Ο υπάλληλός συνηθισμένος από τέτοια περιστατικά που έβλεπε καθημερινώς πλέον, δεν ρώτησε τίποτε περισσότερο τους ενστόλους Πολιτοφύλακες. Εξάλλου αυτοί ήταν ο νόμος κι αυτοί έκαναν ότι ήθελαν. Συνέχεια

Λένιν: Η δραματική πορεία προς την εξουσία

 

Οι εκδότες των 55 τόμων των «Απάντων» του Λένιν ανασύστησαν, ώρα με την ώρα και ημέρα με την ημέρα, σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του ανθρώπου τον οποίον ορισμένοι θεώρησαν μεγάλο φιλόσοφο του 20ού αιώνα, ενώ άλλοι τού απέδωσαν την απόλυτη πατρότητα του θεσμοποιημένου εγκλήματος στην υπηρεσία μιας ιδέας. Ακόμη και οι λιγότερο εγκωμιαστικές βιογραφίες του δεν απέφυγαν τον χαρακτηρισμό του Λένιν ως μεγαλύτερου επαναστάτη και πολιτικού στοχαστή. Ωστόσο, τα πολύτομα «Απαντά» του ήταν ελλιπή, διότι οι συντάκτες τους θεώρησαν πως δεν θα ήταν καθόλου καλό να γνωρίζουν οι υπήκοοι του διεθνιστικού κομμουνιστικού κράτους ότι το είδωλό τους συχνά προσυπέγραφε θανατικές καταδίκες.

 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Τσοπάνης,
Δρ Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θρησκευμάτων

Συνέχεια

Ορφικά μυστήρια: Οι ελληνικές ρίζες του Χριστιανισμού

 

του Κωνσταντίνου Τσοπάνη
Δρ Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θρησκευμάτων

 

Ο Ορφισμός υπήρξε η τελευταία αναλαμπή και έκφραση της αρχαίας ελληνικής θρησκείας. Κατόρθωσε σε μεγάλο βαθμό να μετουσιώσει και να αναμορφώσει τη διονυσιακή λατρεία από την οποία καταγόταν και εν τέλει να κληροδοτήσει αρκετές από τις δοξασίες του όπως και αυτούσια εικονιστικά του θέματα στον νεαρό τότε Χριστιανισμό αποτελώντας, κατά κάποιον τρόπο, το ελληνικό υπόβαθρο της νέας πίστης. Φυσικά στη μεταβίβαση από την μια πίστη στην άλλη οι μορφές άλλαξαν συμβολισμούς, όπως ο Ορφέας με την λύρα που έγινε ο «Καλός Ποιμήν» των κατακομβών, αλλά τα πρωταρχικά σύμβολα έμειναν τα ίδια υπηρετώντας την ανθρώπινη ανάγκη για αναζήτηση της μέθεξης με το μεταφυσικό. Συνέχεια

Ιούλιος Βέρν (1828–1905) Ο συγγραφέας που «προφήτευσε» τον 20ο αιώνα

Ο Ιούλιος Βέρν.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Τσοπάνης

Δρ Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θρησκειών

 

Στις 8 Φεβρουαρίου του 1828 γεννήθηκε στη Νάντη της Γαλλίας ο άνθρωπος που έμελλε να στιγματίσει την Ιστορία με το πέρασμα του και μέσα από το λογοτεχνικό του κυρίως έργο να θεωρηθεί ως ένας «σύγχρονος προφήτης» αφού προέβλεψε και περιέγραψε με θαυμαστή ακρίβεια πολλές επιστημονικές και τεχνολογικές ανακαλύψεις του 20ου αιώνα. Αυτός δεν ήταν άλλος από τον Ιούλιο Βερν, Γάλλο νομπελίστα και πατέρα της σύγχρονης επιστημονικής φαντασίας.

Πρωτότοκος γιος μιας πολύτεκνης οικογένειας ο Ιούλιος Βερν είχε τη δυνατότητα να φοιτήσει στο σχολείο της Mme Sambin, χήρας ενός καπετάνιου με πολλά ταξίδια στο ενεργητικό του. Γοητευμένος από τις αφηγήσεις της δασκάλας του μπόρεσε από πολύ νωρίς να αρχίσει να πλάθει στο μυαλό του τα αναρίθμητα λογοτεχνικά του ταξίδια στα πέρατα του κόσμου. Μετά το μπακαλορεά, το 1846, πήγε στο Παρίσι όπου σπούδασε νομικά αποφοιτώντας το 1849. Συνέχεια

Οι πόλεμοι της Βανδέας: Η σφαγή των Βασιλοφρόνων από το στρατό της Επανάστασης

του Κωνσταντίνου Τσοπάνη

Δρ Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θρησκειών

Η εξέγερση της Βανδέας αποτελεί μία από τις πιο μελανές σελίδες στην ιστορία της περίφημης Γαλλικής Επαναστάσεως. Για αυτό και, στις δύο και πλέον εκατονταετίες που έχουν παρέλθει από την έκρηξη της, η σελίδα αυτή έχει αποκρυβεί με μεγάλη επιμέλεια προκειμένου να μην αμαυρωθεί η φήμη αυτού του «αυθόρμητου λαϊκού ξεσηκωμού» που στην ουσία δεν ήτα τίποτε άλλο από τον Μεγάλο Τρόμο. Κι όμως, η «εξέγερση της Βανδέας, όπως ονομάσθηκε αυτή η σειρά πολέμων από την κεντρική περιοχή της εξεγέρσεως, υπήρξε αιματηρότατη και οι Βασιλόφρονες, υπό την ηγεσία ευγενών πρώην αξιωματικών, έφθασαν να απειλήσουν σοβαρά την Επανάσταση. Καιρός είναι λοιπόν να φωτιστεί λίγο και αυτή η πτυχή της Ιστορίας όσο κι αν οι βαρβαρότητες και η αλήθεια για τις σφαγές εναντίον των Βασιλοφρόνων και Καθολικών από τους Επαναστάτες που θα έρθουν στο φως απογοητεύσουν πολλούς. Συνέχεια